Trước khi bị UEFA loại bỏ từ mùa giải 2021/22, luật bàn thắng sân khách đã từng là “trọng tài” định đoạt không ít màn lội ngược dòng kịch tính tại Champions League.
Trong quá khứ, chỉ một pha lập công trên sân đối phương cũng đủ xoay chuyển hoàn toàn cục diện một cặp đấu tại Champions League. Theo quy định cũ, nếu tổng tỷ số sau hai lượt bằng nhau, đội nào ghi nhiều bàn hơn trên sân khách sẽ giành vé đi tiếp. Chính vì vậy, bàn thắng của đội khách mang sức nặng lớn hơn hẳn một bàn thắng thông thường. Dù UEFA đã bãi bỏ điều luật này từ mùa 2021/22, những dấu ấn về chiến thuật lẫn cảm xúc mà nó để lại vẫn còn in đậm.
Vì sao một bàn thắng sân khách có thể quyết định cả vòng đấu?
Thử lấy ví dụ: đội A thua 1-2 trên sân đối phương, sau đó thắng 1-0 ở lượt về. Tổng tỷ số là 2-2, nhưng theo luật cũ, A vẫn đi tiếp nhờ có một bàn thắng trên sân khách, trong khi đối thủ không ghi được bàn nào khi làm khách. Ngược lại, nếu đối thủ ghi bàn ở lượt về, A buộc phải tìm thêm bàn thắng mới có thể đảo ngược tình thế.
Chính điều này buộc các HLV phải đắn đo kỹ lưỡng giữa tấn công và phòng ngự. Đội đá sân nhà ở lượt đi thường e ngại dâng cao vì sợ bị chọc thủng lưới; trong khi đội khách lại có thêm động lực tìm bàn thắng dù không nắm nhiều thế trận. Bước sang lượt về, chỉ một bàn thắng bất ngờ cũng đủ khiến đối phương phải thay đổi hoàn toàn cách chơi.
Những màn lội ngược dòng nào gắn với quy định này?
Tứ kết Champions League 2017/18 là ví dụ điển hình: Roma thua Barcelona 1-4 ngay tại Camp Nou, rồi thắng 3-0 trên sân nhà. Tổng tỷ số 4-4, nhưng Roma giành quyền đi tiếp nhờ bàn thắng sân khách. Một mùa giải sau đó, Tottenham cũng vượt qua Ajax ở bán kết sau khi thua 0-1 ở lượt đi và thắng 3-2 ngay trên sân đối thủ. Những kết quả này trở thành minh chứng tiêu biểu cho tác động của luật cũ.
Theo quan điểm của UEFA, lợi thế sân nhà đã suy giảm dần theo thời gian và quy định này có thể khiến các đội chủ nhà thi đấu dè dặt hơn. Kể từ mùa 2021/22, nếu tổng tỷ số hòa sau hai lượt, hai đội sẽ bước vào hiệp phụ và sau đó là luân lưu nếu cần. Bàn thắng sân khách vẫn giữ giá trị chuyên môn, nhưng không còn được ưu tiên làm tiêu chí phân định đội đi tiếp.
Việc thay đổi này giúp các cặp đấu được định đoạt dựa trên tổng số bàn thắng cùng phần thi đấu bổ sung, đồng thời mở ra những phương án chiến thuật đa dạng hơn so với giai đoạn trước.
